پژوهشی تازه درباره ترکیب‌بندهای عاشورایی منتشر شد


به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم،‌ نشر ستاک کتاب تازه‌ای از امیرحسین مدرس منتشر و روانه بازار نشر کرد‌، این کتاب «موکب ترکیب» نام دارد، گزیده‌ای از ترکیب‌بندهای عاشورایی مهجور، براساس منابع خطی  و چاپ سنگی  به کوشش مامیرحسین مدرس تصحیح‌ و منتشر شده است.

در مقدمه این کتاب آمده است: «می‌دانیم و روشن است که حادثه سترگ و شگفت عاشورا علاوه بر تأثیر شگرف اجتماعی و سیاسی در ادوار و اعصار پسین خود بر هنر و فرهنگ و به ویژه شعر نیز سایه افکند. در ابتدا و بلافاصله شاعران خُرد و کلان عرب، مرثیه‌ا سرودند و این واقعه را بازنمایاندند و زنده داشتند و سپس شاعران پارسی گو از قرن چهارم هجری به یادکرد آن پرداخته و تا امروز در قالبها و گونه های گوناگون، سروده‌اند.

در این بین به راستی و یقین می‌شود محتشم کاشانی را کوکبی رخشان و تابان در کهکشان مرثیه سرایی حضرتِ سيّدالشهداء و خاندان و اصحاب گرامی آن حضرت (صلوات الله علیهم برشمرد که در قرن دهم قمری با سرودن مرثیه ای مؤثر در قالب ترکیب بند روح تازه ای به مرثیه سرایی دمید و جانی نو بخشید. مرثیه‌ای که از پس بیش از چهار صد سال همچنان تازه و برانگیزاننده است.

چندان نگذشت که شاعران دیگر بر خوان گسترده شعر محتشم نشستند و آغوش طبع و ذوق و حس و اندیشه خود را بر او گشودند و در پرتو نور مشعلی که او افروخته بود قدم در راه نهادند و ترکیب بندهای پرشماری سرودند. بی راه و دور از حقیقت نیست اگر بگوییم که برای شاعران استقبال از کلام محتشم در حکم یکی از ملاکها و معیارهای قوام «شاعری» بوده است.

در مجموعه‌ها و کتاب‌هایی که تاکنون گزیده ترکیب‌بندهای استقبال شده از  محتشم در آن‌ها فراهم آمده و منتشر شده، غالباً نام و اثر شاعران مشهوری همچون وصال شیرازی، وقار شیرازی، وحشی بافقی، فیاض لاهیجی، حزین لاهیجی، سروش اصفهانی، نیر تبریزی، صغیرِ اصفهانی، صباحی بیدگلی و مانند اینها را دیده و خوانده‌ایم؛ در حالی که ستارگان دیگری نیز در دوردست این منظومه درخشان سوسو می‌زنند که جز با اسطرلاب تحقیق، دیده نمی‌شوند. آنچه در این کتاب پیشِ روی شماست، همین است. نام و اثر شاعرانی که شاید   و البته به احتمال فراوان: قطعاً تاکنون ندیده و نشنیده و نخوانده باشید. شاعرانی با بیان و اندیشه‌هایی گوناگون و رنگارنگ که اگرچه شاید پایه و قوت کلام محتشم یا دیگر نامداران این عرصه را ندارند، اما حال و حلاوتی دارند.»

محقق در این اثر در پایان هر ترکیب بند، شرح و توضیح کوتاهی در خصوص معنا و اشارات برخی از ابیات و عبارات و کلمات نوشته و معانی و توضیحاتی به ضرورت در پانویس برخی از صفحات آورده است.

انتهای پیام/



منبع: خبرگزاری تسنیم